Giriş
Bir web sitesi hakkından şüphe duyuyorsanız—kullanıcı deneyimi yanıltıcıysa, ödeme yaptıktan sonra servis gelmediyse veya kişisel bilgileriniz kötüye kullanıldıysa—durumu doğru kurumlara bildirmek hem sizin haklarınız için hem de başkalarının aynı tuzağa düşmesini önlemek için önemlidir. Bu rehber, ABD pazarında sahte veya yanıltıcı olduğundan şüphelendiğiniz siteleri kime nasıl bildirebileceğinizi, hangi delilleri toplamanız gerektiğini ve kullanabileceğiniz örnek şikâyet metnini adım adım anlatır. Bu içerik hukuki tavsiye değildir; gerektiğinde yetkili bir avukat veya ilgili kurumlarla doğrudan irtibata geçin.
Hangi kurumlara başvurulur?
- Federal Trade Commission (FTC) — Tüketici şikâyetlerini alır ve bazı durumlarda araştırma başlatabilir. Başvurular genellikle çevrimiçi yapılır. (https://reportfraud.ftc.gov/)
- FBI Internet Crime Complaint Center (IC3) — İnternet kaynaklı dolandırıcılık ve ciddi finansal kayıplar için kullanılabilir. (https://www.ic3.gov/)
- Eyalet Başsavcılığı / Attorney General — Bulunduğunuz veya mağduriyetin gerçekleştiği eyaletteki başsavcılığa şikâyet iletilebilir. Eyaletler arası düzenlemeler farklıdır. (Eyalet başsavcıları bir listesi: https://www.naag.org/)
- Better Business Bureau (BBB) — İşletme profilleri ve şikâyet kayıtları için başvurulabilir. (https://www.bbb.org/)
- Barındırıcı veya alan adı kayıt kuruluşu (hosting / domain registrar) — Alan adının kayıt bilgileri ve barındırıcıyı WHOIS üzerinden kontrol edip, tespit edilen abuse/abuse@ adresine bildirim yapabilirsiniz. WHOIS sorgulama: https://lookup.icann.org/
- Tarayıcı / arama motoru güvenlik raporları — Google’ın güvenli tarama bildirim formu gibi araçlarla siteyi bildirebilirsiniz. (https://safebrowsing.google.com/)
- Banka veya ödeme sağlayıcınız — Ödeme ile ilgili zarar varsa kart çıkaran kurum veya ödeme servisiyle (bankanız, PayPal vb.) iletişim kurun ve itiraz/chargeback talebinde bulunun. Tüketici finansmanı hakkında bilgi: https://www.consumerfinance.gov/
Delil (evidence) nasıl toplanır?
Resmi şikâyetlerde sağlam, zaman damgalı deliller önemli rol oynar. Aşağıdaki öğeleri mümkün olduğunca eksiksiz toplayın:
- Kesin URL (https ile başlayan tam adres, varsa alt sayfa ve parametreler dahil).
- Ekran görüntüleri — Tarayıcı adres çubuğunu, yayınlanan içeriği ve varsa ödeme sayfasını gösteren görüntüler. Tarih ve saat görünüyorsa ek avantajdır.
- Ödeme kanıtları — Banka ekstreleri, işlem kimlikleri (transaction ID), ödeme makbuzları; hassas bilgileri (tam kart numarası, SSN vb.) paylaşırken yalnızca gerekli kısımları (ör. son 4 rakam) gösterin.
- Hesap bilgileri ve iletişim — Kayıt olduğunuz e-posta, kullanıcı adı, siteye gönderdiğiniz mesajlar veya aldığınız yanıtlar.
- Kullanıcı destek yazışmaları — E-posta zincirleri, canlı sohbet kayıtları veya SMS’ler.
- Alan adı / hosting bilgileri — WHOIS sorgusu çıktısı veya barındırıcıya ait iletişim bilgileri.
- Zaman çizelgesi — Olayın kronolojisi: ilk temas, ödeme tarihi, iletişim tarihleri ve sonuç.
Adım adım: Sahte site bildirme
- İletişimi kesin. Daha fazla ödeme yapmayın veya kişisel veri paylaşmayın.
- Delilleri toplayın (yukarıya bakınız). Orijinal dosyaları güvenli bir yerde saklayın.
- Banka veya ödeme sağlayıcınızı arayın. Ödeme itirazı (chargeback) veya işlem iptali için talepte bulunun; bankanıza polis raporu istenip istenmediğini sorun.
- Resmi kuruluşlara şikâyet oluşturun. Duruma göre FTC, IC3, eyalet başsavcılığı ve BBB’ye online form ile başvurun. Her bildirimde olay kronolojisini, delil listesine ilişkin özet ve talep edilen sonucu belirtin.
- Barındırıcı ve alan adı kayıt kurumuna bildirin. WHOIS üzerinden tespit ettiğiniz abuse adresine veya hosting sağlayıcının şikâyet formuna delilleri ekleyerek bildiride bulunun.
- Tarayıcı/arama motoru bildirimlerini yapın. Google Safe Browsing gibi platformlar kullanıcıları korumaya yardımcı olabilir.
- Gerekirse kolluk kuvvetleriyle ve/veya avukatla görüşün. Önemli maddi kayıp varsa yerel polis veya ilgili kurumlarla resmi suç duyurusunda bulunun.
- Takip edin. Aldığınız şikâyet numaralarını not edin ve ilgili kurumların yönlendirmelerine göre ilerleyin.
Örnek şikâyet formu — alanlar ve örnek metin
| Alan | Örnek / Açıklama |
|---|---|
| Tarih | 2026-04-20 |
| Şikâyet Eden (İletişim) | Ad Soyad, e-posta@example.com, (555) 123-4567 |
| Şüpheli Site URL | https://www.ornek-sahte-site.com/odeme |
| Ödeme Bilgisi | Visa **** 1234, işlem tarihi: 2026-03-30, tutar: $150.00 |
| Deliller | Ekran görüntüleri (1-3), e-posta yazışmaları (ekli), banka ekstresi (ekli) |
| Kısa Olay Özeti | Site, ürün/hizmet testi vaadiyle ödeme alıp teslim etmedi. Destekten yanıt alındı/aldılamadı gibi bilgi. |
| Talep | İnceleme yapılması, işlemin geri alınması/para iadesi talepleri, site erişiminin engellenmesi için gerekli adımlar. |
Örnek şikâyet mesajı (kopyalanıp yapıştırılabilir):
Merhaba, 2026-03-30 tarihinde https://www.ornek-sahte-site.com adresindeki siteye $150 ödeme yaptım ancak ürün/hizmet teslim edilmedi. Ekte ekran görüntüleri, banka ekstresi ve e-posta yazışmalarını gönderiyorum. Lütfen konunun incelenmesini ve mümkünse işlem ile ilgili geri ödeme/düzenleme yapılmasını talep ediyorum. İrtibat: e-posta@example.com, (555) 123-4567.
Başvururken dikkat edilmesi gerekenler
- Kişisel olarak gerekmeyen hassas bilgileri (tam kart numarası, sosyal güvenlik numarası vb.) şikâyet formlarına eklemeyin; genelde kurumlar yalnızca son 4 haneyi ister.
- Delillerinizin orijinalliğini koruyun; dosya adlarında değişiklik yapmaktan kaçının ve tarih damgası içeren ekran görüntüleri alın.
- Eğer maddi kayıp büyükse, yerel kolluk kuvvetlerine suç duyurusunda bulunmayı düşünün; polis raporu bazı bankalar için gerekli olabilir.
- Her başvurunun işlem numarasını ve iletişim tarihlerini kaydedin; kurumlarla takip yaparken bu bilgiler işinizi kolaylaştırır.
- Resmi kurumlar işlem sürecine veya sonuçlara ilişkin garanti vermez; şikâyetler genelde inceleme sonrasında değerlendirilir.
Hızlı kontrol listesi
- URL ve ekran görüntüleri hazır mı?
- Banka/ödeme kanıtları toplandı mı (son 4 hane, işlem ID)?
- Hangi kurumlara başvurulacak (bankanız, FTC/IC3, eyalet AG, hosting)?
- Polis raporu gerekebilir mi?
- Şikâyet numaraları ve takip bilgileri kayıt altına alındı mı?
İleri adımlar
Başvurularınızı yaptıktan sonra gelen yanıtları saklayın ve gerekirse ek delil gönderin. Bir kuruma yaptığınız şikâyet, diğer kurumların da harekete geçmesine yol açabilir; takip sürecinde sabırlı olmak önemlidir.
Not: Bu rehber genel bilgi amaçlıdır ve hukuki tavsiye olarak değerlendirilmemelidir. Önemli mali kayıp veya karmaşık hukuki durumlarda yetkili bir avukata veya ilgili kamu kurumuna başvurun.